آیا عهد جدید با عهد عتیق در تضاد است؟

این ادعا که عهد جدید در مورد تعدد اشخاص در الوهیت با عهد عتیق در تضاد است، نکته‌ای حیاتی در بحث‌های کلامی بین اسلام و مسیحیت است. با این حال، بررسی کامل عهد عتیق نشانه‌هایی از تعدد در الوهیت را آشکار می‌کند که نشان‌دهنده پیوستگی و نه تضاد بین عهدین است. این پاسخ، شواهدی از متون مقدس عبری را ارائه می‌دهد که از تعدد الوهیت حمایت می‌کند و به تصورات غلط رایج می‌پردازد.

ضمایر جمع و کثرت در الوهیت

ضمایر جمع در پیدایش و اشعیا

• پیدایش ۱:۲۶-۲۷ : «آنگاه خدا گفت: «آدم را به صورت خود و شبیه خود بسازیم.» پس خدا آدم را به صورت خود آفرید، او را به صورت خدا آفرید؛ ایشان را نر و ماده آفرید.»
• پیدایش ۳:۲۲ : «آنگاه خداوند خدا فرمود: «همانا انسان مانند یکی از ما شده است که نیک و بد را تشخیص می‌دهد.»»
• پیدایش ۱۱:۷ : «بیایید نازل شویم و زبان ایشان را در آنجا مشوش کنیم تا سخن یکدیگر را نفهمند.»
• اشعیا ۶:۸ : «و صدای خداوند را شنیدم که می‌گفت: «چه کسی را بفرستم و چه کسی برای ما خواهد رفت؟» پس گفتم: «اینک من! مرا بفرست.»»

استفاده از ضمایر جمع در این آیات قابل توجه است. برخلاف زبان‌های مدرن، عبری کتاب مقدس از ضمیر جمع «جلال» استفاده نمی‌کرد. بنابراین، این ضمایر جمع احتمالاً نشان‌دهنده تعدد اشخاص در ذات الهی است.

اشاراتی به شخصیت‌های متعدد در الوهیت

نمونه‌هایی از شخصیت‌های الهی متعدد

• پیدایش ۱۹:۲۴ : «آنگاه خداوند از آسمان، گوگرد و آتش از جانب خداوند بر سدوم و عموره بارانید.»
• امثال ۳۰:۴ : «کیست که به آسمان صعود کرد و فرود آمد؟ ... نام او چیست و نام پسرش چیست؟ مطمئناً می‌دانید!»
• اشعیا ۴۸:۱۲-۱۶ : «ای یعقوب، و ای اسرائیل، ای کسانی که من شما را خوانده‌ام، به من گوش دهید! ... و اکنون خداوند متعال مرا و روح خود را فرستاده است.»
• زکریا ۲: ۷-۱۱ : «و خواهید دانست که خداوند لشکرها مرا فرستاده است. ای دختر صهیون، سرود بخوان و شادی کن، زیرا اینک من می‌آیم و در میان تو ساکن خواهم شد.» این است فرموده خداوند.

این متون به تعاملات میان اشخاص متمایزی اشاره دارند که همگی به عنوان خدا شناخته می‌شوند و نشان‌دهنده وحدت پیچیده‌ای در ذات الوهیت هستند.

فرشته خداوند

فرشته خداوند به عنوان یک شخص الهی

• پیدایش ۳۱:۱۰-۱۳ : فرشته خدا با یعقوب صحبت می‌کند و خود را با خدای بیت‌ئیل یکی می‌داند.
• خروج ۳: ۱-۴، ۱۳-۱۴ : فرشته خداوند در بوته سوزان بر موسی ظاهر شد و اعلام کرد: «من هستم آنکه هستم.»
• داوران ۲: ۱-۵ : فرشته خداوند به عنوان خدا سخن می‌گوید و عهد را به اسرائیل یادآوری می‌کند.

این ظهورها فرشته خداوند را متمایز و با خدا یکی می‌دانند. این فرشته مورد پرستش قرار می‌گیرد و اقتدار الهی را از خود نشان می‌دهد، که نشان‌دهنده ظهور پیش از تجسم مسیح است (رجوع کنید به یوحنا ۱: ۱-۱۴).

روح خدا در آفرینش

نقش روح در آفرینش

• پیدایش ۱:۲ : «روح خدا بر سطح آب‌ها شناور بود.»
• ایوب ۲۶:۱۳ : «به باد او آسمان‌ها زیبا شدند؛ دست او مار گریزان را سوراخ کرد.»
• مزمور ۱۰۴:۳۰ : «چون روح خود را می‌فرستی، آفریده می‌شوند و روی زمین را تازه می‌سازی.»

دخالت روح خدا در خلقت، مشارکت فعال روح را به عنوان یک شخص متمایز اما جدایی‌ناپذیر در ذات الهی برجسته می‌کند.

وحدت خدا: اچاد در مقابل یاخید

اِخَد در تثنیه ۶:۴

• تثنیه ۶:۴ : «ای اسرائیل بشنو: یهوه خدای ما، یهوه واحد (اِخَد) است.»
• پیدایش ۱:۵ : «و شام بود و صبح بود، روز اول ( اِخَد ).»
• پیدایش ۲:۲۴ : «بنابراین، مرد پدر و مادر خود را ترک کرده و به همسرش خواهد پیوست و آن دو یک تن (اکاد) خواهند شد.»

کلمه عبری «اِخَد» اغلب به معنای وحدت مرکب است، همانطور که در کاربرد آن برای توصیف اتحاد روز و شب در یک روز یا اتحاد زن و شوهر در یک تن دیده می‌شود. اگر موسی قصد داشت یگانگی مطلق را منتقل کند، می‌توانست از «یَخید» استفاده کند که به معنای وحدت مطلق است (پیدایش ۲۲:۲).

عهد عتیق شواهد فراوانی از کثرت در ذات الوهیت ارائه می‌دهد و تداوم مفهوم تثلیث را از عهد عتیق تا عهد جدید تأیید می‌کند. استفاده از ضمایر جمع، اشاره به اشخاص الهی متعدد، فرشته خداوند و نقش فعال روح خدا، همگی از این درک پشتیبانی می‌کنند. در نتیجه، این ادعا که عهد جدید در این مورد با عهد عتیق در تضاد است، وقتی در پرتو متون مقدس عبری بررسی شود، درست نیست.

مراجع

• کارسون، دی.ای. (۱۹۹۱). مغالطات تفسیری . انتشارات بیکر.
• کایزر، والتر سی. (۲۰۰۱). مسیح در عهد عتیق . زوندروان.
• پکر، جی. آی. (۱۹۹۳). شناخت خدا . انتشارات اینتروارسیتی.
• ونهام، گوردون جی. (۱۹۸۷). پیدایش ۱-۱۵، تفسیر کتاب مقدس . کتاب‌های ورد.